Berijmde psalmregels

Wat we van deze opvatting kunnen leren is de hoogachting voor het zingen van berijmde psalmen, die de betreffende kerkenraad had. Ook wij zingen vaak berijmde psalmen. Maar verstaan we ook, hetgeen we zingen?

 

Psalm 19 vers 4 bevat de regels: ’’t Is Gods getuigenis, dat eeuwig zeker is, en slechten wijsheid leert’. ‘Slecht’ betekent ‘eenvoudig’, hoor je regelmatig. Een kanttekening bij Spreuken 1 wijst erop, en Henry verklaart het zo bij Psalm 19. Van Gods Woord wordt gezegd dat het ‘slechten, dat is eenvoudigen, wijsheid leert’. ‘Die eenvoudigen wijsheid leert’ is de titel van een serie boekjes bij de Bijbel.

Een kenner van de grondtalen heeft er echter op gewezen, dat - hoewel ‘slecht’ in het oud-nederlands wel ‘eenvoudig’ kan betekenen - dat hier niet de betekenis is. De beste vertaling van ‘slecht’ in Psalm 19 is ‘verstandeloos, dwaas’. Dat komt overeen met het grondwoord in de onberijmde bijbeltekst, sommige nieuwere vertalingen hebben het ook zo vertaald.

Want eenvoudigheid kan een goede eigenschap zijn en eenvoudige mensen kunnen wel heel wijs zijn. Beter lijkt ‘slecht’zoals je dat ook leest in het boek Spreuken: ‘Verlaat de slechtigheden en leeft; en treedt in den weg des verstands’, en: ‘Wie is slecht? Hij kere zich herwaarts’. Oordeel zelf, belangrijk is in ieder geval dat je nadenkt over de inhoud van wat je zingt.

Want hoe vaak zing je bijvoorbeeld niet het eerste vers van Psalm 81: ‘Zingt nu blij te moê’, maar wat betekent ‘te moê’? Of denk je dat je weet wat het ‘kwade licht’ is uit psalm 119 vers 67?

 

Het komt ook voor dat de Heere spreekt door berijmde psalmregels. Ds. W.C. Lamain (1904-1984) maakte op een koude dag in de hongerwinter een urenlange reis per fiets, toen het in zijn hart begon te zingen: ‘Men zag welhaast een grote schaar, met klanken van de blijdste maar, vervullen berg en velden’ (laatste 3 regels van psalm 68 vers 5). Het bleef steeds terugkomen en zijn ziel werd wonderlijk opgewekt. Hij moest geloven dat er een bidder de wereld verliet en een juicher in de hemel kwam. Het was alsof hij iets van die blijdschap gevoelen mocht die dat volk genieten mag als het opgenomen wordt voor de troon van God. Later hoorde hij dat op diezelfde dag een vriendin uit de strijd van haar leven verlost was om eeuwig God groot te maken.

 

Bijzonder is het als mensen onderwezen worden uit de berijmde psalmen, terwijl zij die verstaan zoals ze niet direct bedoeld zijn. Een voorbeeld? Psalm 16 vers 3 heeft de regel: ’Mijn nieren zelfs bij nacht mij onderwijzen’. De kanttekenaar op de onberijmde psalm wijst erop dat met nieren de innerlijkste bewegingen bedoeld worden. En elders: ‘de nieren worden in de Heilige Schrift zeer dikwijls voor het inwendigste, als voor de begeerten (...) of bewegingen des mensen genomen’. Toch hoorde ik van iemand die - als hij ’s nachts ging urineren - vanuit deze regels werd onderwezen. Zoals de nieren de afvalstoffen van het lichaam uitscheiden, zo moeten wij van onze vuile zonden gereinigd worden.

Een oud-gereformeerde voorganger schreef eens: ‘Uw liefdedienst, niet de mijne, heeft mij nog nooit verdroten’. Hij bedoelde niet, zoals de strekking is in psalm 119 vers 83, het onderhouden van Gods geboden. Ook niet - zoals het wel meer gebruikt wordt - het werk in Gods koninkrijk (bv. bij ambtsjubilea). Maar hij had op het oog het werk van Hem, Die niet gekomen is om gediend te worden, maar om te dienen.

 

Heb je een vraag aan de columnist, mail deze dan naar het columnbeheer. Je vraag komt dan op het goede adres terecht!