De geestelijke apotheek

Ik wil deze avond met jullie nadenken over de apotheek, en dan in het bijzonder de geestelijke apotheek. Voordat ik wat over de geestelijke apotheek ga vertellen geef ik in het kort weer hoe het in een gewone apotheek aan toe gaat.
Ik ben niet van plan om hier een beroepspresentatie te geven, maar het een en ander moet even vertelt worden, wil je het geestelijke beter volgen.

Ik werk sinds anderhalf jaar als  gediplomeerd apothekersassistente in Apotheek Carnisselande in Barendrecht. Na 2 jaar opleiding heb ik m’n diploma gekregen, na eerst de eed afgelegd te hebben. Dit is een onderwerp apart waar ik nu niet te veel over wil uitweiden, maar de eed afleggen vind ik een heel bijzonder moment. Met de woorden ‘Zo waarlijk helpe mij God almachtig’ roep je God als Getuige dat je altijd je zwijgplicht zal houden, volgens de regels alles levert, en geen mensen moetwillig het verkeerde medicijn meegeef of ze vergiftig. Persoonlijk vind ik de eed afleggen een “extra” aan m’n beroep, dat God er van af weet, dat je alles volgens de regels zal doen.
Wat veel mensen niet weten heb je dus als assistente, net als artsen een zwijgplicht. Je mag dus aan niemand vertellen wat een ander slikt, mits daar toestemming voor gegeven wordt.
Het meest belangrijke in een apotheek is het recept en het geneesmiddel.
De patiënt komt met een recept. Dit word aangeschreven in de computer. Je pakt de doosjes uit de kast, of in mijn geval geeft de robot de doosjes. (Want in Apotheek Carnisselande hebben we een robot die met behulp van lopende banden, het juiste doosje op de gewenste plek brengt.) Het etiket wordt er op geplakt, alles wordt gecontroleerd. En afgegeven aan de patiënt, met wat informatie over het middel en het gebruik.
Ook komen veel mensen voor handverkoop middelen, zoals paracetamol,ibuprofen of homeopathische middelen.
Ook word er in een apotheek veel bereid. Alhoewel dit onderdeel in de meeste apotheken steeds minder wordt.  Met de hand worden bepaalde cremes of zalven gemaakt. Capsules van afwijkende sterktes worden eveneens met de hand gemaakt. Daar over straks meer.

Nu wil ik het over de geestelijke apotheek gaan hebben.
Het onderwerp heb ik gemaakt aan de hand van drie vragen;
1. Wat is een apotheek?
2. Wanneer bezoek je een apotheek?
3. Wat vind je in een apotheek?

1.Wat is een apotheek?

Het woord betekend letterlijk; opslagplaats of bewaarplaats. Het is een plaats waar geneesmiddelen bereid of verkocht worden.
De apothekerskunst bestond in het Oude Oosten vooral in het bereiden van welriekende oliën,zalven en specerijen. Men bereidde middelen, die gebruikt werden om te balsemen of in de geneeskunde. Apothekers werden ook wel oliebereiders,kruideniers of zalfmakers genoemd.
Uit 1 Samuel 8 vers 13 kunnen we afleiden dat het eerst vooral gedaan werd door vrouwen of slavinnen; ‘En uw dochters zal hij nemen tot apothekeressen”.
Later, sinds Salomo, werd het een door mannen uitgeoefend handwerk! Onder de namenlijst van de bouwlieden aan de muur van Jeruzalem (Nehemia 3 vers 8) vinden we Hananja, de zoon van één der apothekers.
In het apocriefe boek Jezus Sirach (38 vers 7 en 11) komen de arts en apotheker voor het eerst samen voor. Een zogenaamd Boek van Salomo bevatte een gedetailleerde lijst van alle mogelijke geneesmiddelen.

Het geneesmiddelenpakket dat we in Gods Woord tegenkomen,is niet zo uitgebreid.
We lezen in de Bijbel over:
- Olie, één van de meest gebruikte middelen. Het was pijnstillend en kalmerend. We lezen in Jesaja 1 vers 6; “Striemen en etterbuilen, die niet uitgedrukt nog verbonden zijn en geen derzelve is met olie verzacht”.
- Wijn, van de barmhartige Samaritaan, de gelijkenis die we vorige keer met elkaar besproken hebben, staat; “En hij tot hem gaande,verbond zijn wonden, gietende daarin olie en wijn”. Lukas 10 vers 31.
- Zout werd als desinfecteermiddel gebruikt, o.a. bij de geboorte. Het bekende hoofdstuk uit Ezechiël over de mens vertreden in geboortebloed staat. “Gij waart ook geenszins met zout gewreven” Ezechiël 16 vers 4.
- Honing gebruikte men in allerlei zalven,maar ook tegen keelaandoeningen.
- Ogenzalf  werd gebruikt bij allerlei oogkwalen.
- Vijgenkoeken waren een heel gebruikelijk geneesmiddel in Israël. Er ging een heilzame werking en kracht vanuit op zweren en wonden. Ze worden al genoemd op oude kleitabletten in de 14e eeuw voor Christus. Een pleister wil zeggen: een stuk van een vijgenkoek,geweekt in de melk, als een plakkaat gelegd op een zweer of gezwel. Dit lezen we in Jesaja 38, waar Hizkia de boodschap krijgt dat hij ziek is, tot stervens toe, en Jesaja de opdracht geeft, Alzo zegt de Heere, geeft bevel aan uw huis, want gij zult sterven, en niet leven. Nadat Hizkia de Heere vurig gebeden had kreeg Jesaja de opdracht; “Laat men nemen een klomp vijgen, en tot een pleister op het gezwel maken, en hij zal genezen”

 2.Wanneer bezoek je een apotheek?

De apotheek heeft alles te maken met gezondheid en ziekten. In de Bijbel,zowel in het Oude als het Nieuwe Testament, spreken heel vaak over ziekten.
Het Oude Testament noemt er een vijftigtal. Ook in het Nieuwe Testament wordt een groot aantal kwalen genoemd,zoals verlamming, blindheid, epilepsie, koorts, ernstige ingewandstoornissen en psychische ziekten.
De Bijbel leert ons echter ook overduidelijk de oorzaak van alle kwalen.
Lichamelijke en geestelijke ziekten hebben één oorzaak:de zonde!

Voordat we naar de geestelijke apotheek gaan,zullen we eerst een bezoek moeten brengen aan de Hof van Eden! Ziekten bepalen ons bij de zondeval (Genesis 3). Een apotheek ontbrak in het Paradijs! Ziekten zijn de gevolgen van onze moedwillige breuk met onze Schepper. Ze zijn een teken van de verstoring in de scheppingsorde. De lijn van de Schrift is:staat der rechtheid – zonde – ziekte – lijden – sterven!
Adam en Eva hadden in het Paradijs een gezonde ziel en een gezond lichaam. Volkomen gezond waren ze uit de hand des Heeren voortgekomen. Maar toen Adam van de vrucht at drong op dat zelfde moment de geestelijke dood zijn ziel binnen en namen de ziekten intrek in zijn lichaam.
Maar Gods Woord leert ons ook dat ziekten in het leven van een kind van God een beproeving of kastijding kan zijn. Ook kan het dienen tot verheerlijking van God. Dit laatste zegt Jezus zelf als ze komen met de mededeling dat Lazarus ziek is. “En Jezus dat horende zeide: Deze krankheid is niet tot den dood, maar ter heerlijkheid Gods; opdat de Zone Gods door dezelve verheerlijkt worde.”
 
Wanneer bezoek ik een apotheek? Als na mijn klachten de dokter een diagnose heeft gesteld en een recept heeft uitgeschreven. Dan ga je naar de apotheek om daar de voorgeschreven middelen te halen. Anders kom je er niet. Zo is het geestelijk ook. Die gezond zijn, hebben de Medicijnmeester, maar ook de apotheker, niet van node!
Het is belangrijk dat de juiste diagnose wordt gesteld, en de goede middelen worden voorgeschreven. Het gevaar van pleisters plakken en slaapmiddelen geven is ook in het geestelijke zeer groot. Jeremia 6 vers 14. “En zij genezen de breuk van de dochter Mijns volks op het lichtste, zeggende: Vrede, vrede; doch daar is geen vrede.”
Ds. J.C. Philpot zegt ergens. “Iemand kan in een apotheek gaan en de flessen met medicijnen aanschouwen, ja de namen kennen en het gebruik precies weten; maar toch zullen de medicijnen alleen de zieke(!)  tot voordeel kunnen zijn”.

Laten we vanavond eens een kijkje nemen in de geestelijke apotheek. We zien de apothekersassistente bezig met het bereiden van bepaalde geneesmiddelen. Ze is bezig met een stamper en mortier. Een mortier is een vat, meestal van metaal of dik porselein, met een halfronde bodem, waarin harde stoffen met een stamper worden stukgewreven of verbrijzeld. Bijvoorbeeld worden tabletten geplet om er capsules van te maken in een afwijkende sterkte.
Salomo gebruikt dit beeld in het boek der Spreuken “Al stiet gij de dwaas in een mortier met een stamper, in het midden van het gestoten graan, zijn dwaasheid zou van hem niet afwijken”. De mortier wordt hier genoemd in verband met een dwaas. Dat is elk mens van nature. Een onverbeterlijke dwaas. Die niet inziet dat hij in de “mortier” van Gods toorn vertreden wordt. Maar wat een wonder als de Heilige Geest dat gaat ontdekken. Gaat inzien dat het waardig is dat hij zo vertreden wordt. Zoals de apothekersassistente zorgvuldig de harde stoffen in de mortier stukwrijft, zo wordt de ziel door de Heilige Geest zorgvuldig bearbeid. Opdat een mens zichzelf bedenke zijn zonde en vervloeking, opdat hij zichzelf mishage en zich voor God zou verootmoedigen.
Maar er is bij de apothekersvijzel nog een les. Zó is Christus in de mortier van Gods heilig recht verwond. Het behaagde de HEERE Hem te verbrijzelen, opdat Hij het enige geneesmiddel zou zijn. De profeet Jesaja sprak daarvan: “Maar Hij is om onze overtreding verwond, om onze ongerechtigheden is Hij verbrijzeld; de straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem en door Zijn striemen is ons genezing geworden”.

Bij het bereiden van de recepten is waakzaamheid en voorzichtigheid geboden! Er moet uiterst hygiëne zijn. Salomo zegt: “Eén dode vlieg doet de zalf des apothekers stinken en opzwellen;alzo een weinig dwaasheid een man, die kostelijk is van wijsheid en eer” (Prediker 10 vers 1).
Elke dode vlieg doet de zalf stinken en gisten! Hoewel een vlieg maar een klein en onbeduidend beestje is,zo bederft ze goedruikende, klaar gemaakte zalf. Dat gebeurd als ze erin valt en blijft liggen. Dan is het geneesmiddel bedorven!
Eén dode vlieg in de balsem van de ware gereformeerde leer veroorzaakt het bederf. Eén kleine afwijking bederft de leer van vrije genade. Dode vliegen in de christelijke levenswandel en opvoeding. Onopvallend vallen ze erin, maar de gevolgen zijn zo groot. Materialisme en wereldgelijkvormigheid. Waarover gaan onze gesprekken? Auto’s, merkkleding, vakantieverbetering, studie?
Waakt! Vang de dode vliegen. Bewaar het pand u toevertrouwd!  Deze dode vlieg in de apotheek moet leiden tot de dagelijkse bede: “En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze!”

3.Wat vind je in een apotheek?

In een apotheek is een breed assortiment aan middelen te vinden.
Welke geestelijke geneesmiddelen worden er in een geestelijke apotheek gevonden? Zullen we er een paar bekijken? Ken je deze tube? Het is ogenzalf!
”En zalf uw ogen met ogenzalf,opdat gij zien moogt” (Openbaringen 3 vers 18).
De stad Laodicea in Klein-Azië was wereldberoemd om de geneesmiddelen voor oogziekten. De gloeiende zomers met hun felle licht en het overal doordringende stof veroorzaakten allerlei oogziekten. In de apotheken van Laodicea werden deze medicijnen bereid, ook als exportartikel. Zij verkochten voortreffelijke zalven en oogwaters ten behoeve van oogziekten. Deze apotheken waren verbonden aan de afgodstempels van de God Mem!
Nu staat Christus, als de hemelse Koopman en Apotheker en zegt: “Ik raad u, dat gij van Mij koopt… ogenzalf”. Deze ogenzalf is tegen ernstige blindheid. Het neemt de blindheid weg als het gestreken wordt aan de blinde zielsogen. Dan worden de ogen geopend en gaat de blinde zien wie hij is en wie de Heere is. Deze zalf is geschikt voor langdurig gebruik! Opdat gij zien moogt.
Er is ogenzalf voor blinden en slechtzienden en om de prijs hoeft je het niet te laten! “Gij, die geen geld hebt, komt koopt zonder geld en zonder prijs”.

Een ander wonderlijk geneesmiddel is de balsem uit Gilead (Jeremia 8 vers 22,  47 vers 11, en 51 vers 8). Er is wel een waarschuwing, pas op voor namaak!
De Ismaëlieten aan wie Jozef verkocht werd, vervoerden deze balsem al. Gilead in het Overjordaanse stond bekend om zijn balsem, een uiterst geneeskrachtig wondzalf. De zalf werd bereid uit de hars van de mastixboom, die vooral in de bergstreken van Gilead groeide. Door insnijding van de stam of takken werd de hars verkregen. Dit gemengd met olie diende de balsem als geneesmiddel bij wonden. Smartelijke en dodelijke wonden werden erdoor genezen.
De zonde doorwond een mens, een gezin, een volk en een kerk. Het is een voortwoekerende kwaal. En als er geen balsem in Gilead meer is, gaat de mens onder aan zijn dodelijke zondenwond!
Tenzij… de Heere door Zijn Geest de wond opentrekt door het ontleedmes van Zijn heilige Wet. Open wonden brengen smart en pijn. Ze zijn zelfs dodelijk! Maar gelukkig als de Geneesheer door de ontdekkende bediening het diepste gezwel gaat blootleggen.

In een apotheek is veel zelfmedicatie. Maar de middeltjes uit de eigen huisapotheek zoals zoete tranen, hartelijke gebeden en uitziende gestalte zullen de ziel niet tot genezing brengen.
We vragen met de catechismus ons af;  ‘Aangezien ik naar het rechtvaardig oordeel Gods tijdelijke en eeuwige straffen verdiend heb, er is enig balsem, waardoor ik genezen kan worden?’  Het bloed van Jezus Christus is de kostbare balsem uit Gilead. En Zijn Geest is de toepasser van dit gezegende middel! De Borg hing aan het vloekhout, waar hij ingesneden werd door het wraakzwaard van Gods gerechtigheid. Uit de Boom des Levens vloeide de balsem, en uit Zijn striemen en wonden stroomde Zijn Middelaarsbloed. Zijn bloedbalsem is de enige, heilzame zielenbalsem voor dodelijke zondenwonden.

Er is nog een heel bijzonder poeder wat we nog willen overdenken. Het is de apothekerspoeder. In Hooglied 3 vers 6 lezen we: “Wie is zij, die daar opkomt uit de woestijn, als rookpilaren, berookt met mirre en wierook en met allerlei poeder des kruideniers?”
Letterlijk staat er in het Hebreeuws: poeders van de drogisten of apothekers. De kanttekenaren zeggen hier over; Bij deze apothekerspoeder kan men verstaan de vruchten van de wedergeboorte, maar ook bijzonder de gebeden en dankzegging van de gelovigen.
Het zijn dus genadegaven, die de Heilige Geest aan een kind van God schenkt, waardoor ze aangenaam zijn in de ogen des Heeren en van de mensen.
Het is geen poeder wat de kerk zelf voorbrengt. Van nature stinken ze naar de zonde. En als de bruid niet op haar plaats is, verspreid ze giftige dampen en pestwalmen. Dan wekt ze meer afkeer op dan jaloersheid. Maar deze poeder is bereid door de grote Apotheker. Christus gaat Zijn Bruidskerk bestrooien en dan gaat er een geur uit in de woestijn van deze wereld. Een welriekende geur van zachtmoedigheid, nederigheid, zelfverloochening, overgave en innerlijke blijdschap.

Het laatste middel in de geestelijke apotheek zijn de geneeskrachtige kruiden. Het zijn boombladeren om kruidenthee van te zetten of in een kruidentinctuur te verwerken.
Ezechiël zag aan de oever van de beek, die vloeide uit het heiligdom in Jeruzalem, allerlei geboomte. Hij zegt zijn blad zal zijn tot heling! (Ezechiël 47 vers 12). Er staat letterlijk: tot stamping en of stoting, dat is; zoals men bladeren en kruiden stoot, om in drankjes of voor pleisters te gebruiken.
Johannes op Patmos ziet aan de oever van een zuivere rivier van het water des levens een boom. De Boom des levens! “En de bladeren des Booms waren tot genezing der heidenen” (Openbaring 22 vers 2). Opnieuw wordt een wonderlijk geneesmiddel uit de geestelijke apotheek getoond! Geneeskrachtige kruiden voor de grootste van de zondaren. Het helpt tegen kwalen van Gods kind zoals, moedeloosheid, biddeloosheid, opstandigheid, wereldgelijkvormigheid. Het gebed wordt een last. De thermometer van het geestelijke leven geeft dat aan. De levende kerk is door de slaapmiddelen versuft. De wijze maagden zijn met de dwaze in slaap gevallen, terwijl de Bruidegom in aankomst is.
Neemt de geneeskrachtige kruiden tot heling. Raadpleeg biddend de bijsluiter van Zijn Woord.
Ten stotte.
Gebruik de geneesmiddelen, dat is het Woord en de Sacramenten, maar wel volgens het bijgevoegde goddelijk recept! “Opent uwe mond, eist van Mij vrijmoedig…” en “Onderzoekt de Schriften…”  en “Zoekt dagelijks Zijn aangezicht…”
Deze geneesmiddelen moet je zeker meerdere keren per dag gebruiken! Ze moeten biddend ingenomen worden, opdat ze onder de zegen van de grote Medicijnmeester tot ware genezing mogen zijn.
De Hemelse Medicijnmeester leeft nog steeds en de geestelijke apotheek is nog niet op het nachtslot. Haast je dan, en spoed je dan om je levenswil,om eenmaal daar te mogen zijn, waar geen inwoner meer zeggen zal: “Ik ben ziek”.
Laten we hopen dat de Heilige Geest de lessen wil leren van de mortier, van de dode vlieg in de zalf, van de ogenzalf en de balsem uit Gilead, maar ook van de apothekerspoeder, opdat we ook die wonderlijke genezing mogen ervaren waarvan de Kerk van alle eeuwen mag zingen:

Loof Hem, Die u, al wat gij hebt misdreven,
Hoeveel het zij, genadig wil vergeven;
Uw krankheên kent en liefderijk geneest;
Die van ’t verderf uw leven wil verschonen,
Met goedheid en barmhartigheên u kronen;
Die in de nood uw Redder is geweest”    (Psalm 103 vers 2)

Lezen 2 Koningen 20 vers 1 t/m 11

Zingen;
Psalm 38 vers 1, 5, 9
Psalm 130 vers 2
Psalm 147 vers 2