Inleiding Voeding en de Bijbel
Elk laatste decemberweek loodst een dampende schaal authentieke oudbolligheid Nederland het volgende jaar binnen. Het glas geheven, de magen goed gevuld, opnieuw wensen velen elkaar gelukkig en gezegend tweeduizend zoveel. En dat het u zeer mag smaken, want wat waren die varkenshazen, gestoofde fazanten, hertenborsten, eendenleverpates, garnalencocktails, struisvogelbiefstukken en niet te vergeten de amandelsoezen met walnotenijs als toespijs toch weer voortreffelijk.
Vanavond willen we het onderwerp: voeding en de Bijbel met jullie overdenken.
We willen duidelijk krijgen dat voeding vanaf het paradijs tot nu een belangrijke rol speelt.
En dat God wel degelijk ons de opdracht heeft gegeven verantwoord met voeding om te gaan.
Waarom gebruiken we voeding, wat is het doel ervan?
Een mens heeft voedsel nodig om in leven te blijven. Voeding is een primaire levensbehoefte.
Er is een relatie aangetoond tussen voeding en gezondheid.
Voeding is nodig voor drie dingen:
- Leveren van energie aan je lichaam
- Opbouwen, onderhouden en herstellen van je lichaam
- Regelen en beschermen van je lichaam
Geschiedenis van voeding:
We gaan terug naar het paradijs, daar werd namelijk voor het eerst voedsel gebruikt. Het is bijzonder en opmerkelijk dat in het paradijs het voedsel al op een verkeerde manier gebruikt werd. Adam en Eva kregen het verbod om niet van de boom der kennis des goeds en des kwaads te eten. Eva at wel van deze boom. Dit is het begin geweest van onze zonde. Die zonde is overal in zichtbaar, ook op het gebied van omgaan met voeding.
In Genesis 1:29 geeft God aan wat de mensen als eten konden nuttigen.
’En God zeide: Zie, ik heb ulieden al het zaadzaaiende kruid gegeven wat op de ganse aarde is en al het geboomte in hetwelk zaadzaaiende boomvrucht is; het zij u tot spijze.
Hiermee bedoelde God de volgende voedselgroepen:
- granen, bonen en peulvruchten
- Noten en zaden
- aardappelen en groenten
- Vruchten
- Kruiden en specerijen
Hieruit kunnen we concluderen dat God ons in de eerste plaats een vegetarisch eetpatroon voorschrijft.
God heeft ons een zeer goede en gezonde eetstijl voorgeschreven, zodat wij ons lichaam op een goede manier zouden kunnen onderhouden. Dit houdt dus vooral in dat bijv. vlees niet verboden is maar dat de mens vooral granen, groente en fruit zou eten.
In Genesis 9:3,4 spreekt God tot Noach en vertelt hem: ‘Al wat zich roert, dat levend is, zij u tot spijze. Ik heb u alles gegeven gelijk het groene kruid’. Doch het vlees met zijn ziel, dat is zijn bloed, zult gij niet eten’.
Hier lijkt het of God zegt: Alles is toegestaan te eten, behalve bloed. Maar God, die ‘wandelde’ met Noach heeft hem geleerd wat reine en onreine dieren waren. Want als Noach een altaar bouwde voor de Heere nam hij daarvoor ook alleen rein vee en rein gevogelte. (Gen. 8:20)
Omdat Noach wist wat reine en niet reine dieren waren, besefte Noach dat de Heere met deze tekst alleen de reine dieren bedoelt heeft om te eten.
Naast het vegetarisch eetpatroon dat God ons allereerst voorgeschreven had, geeft Hij vanaf deze gebeurtenis, Noach en zijn familie wél de toestemming om reine dieren te eten, uitgezonderd het bloed.
Een stuk verder de tijd in, en ook in de Bijbel lezen we weer een gedeelte waar de Heere iets zegt over voeding. Dit is in Lev. 11. Hier spreekt de Heere tot Mozes om verdere verdieping te geven aan het gebruiken van voeding op een verantwoorde manier.
In dit Bijbelgedeelte maakt de Heere aan Mozes en Aaron een heel aantal voedselwetten bekend, die geldig zijn voor het volk Israël. Er worden heel duidelijke regels gesteld met betrekking tot het voedsel dat wel of niet gegeten mag worden.
Mozes is de leider van het volk Israel. Zij trekken met het volk vanuit Egypte naar het land Kanaan. Gedurende deze reis verkeerden zij in zeer primitieve omstandigheden. Er waren vreselijk onhygiënische toestanden. De Heere heeft deze voedselwetten ingesteld, zodat de onhygiënische omstandigheden verminderden. Door het niet toestaan van bepaalde dieren, werden bijv. bepaalde ziekten uitgesloten. Een biologische reden dus.
De twee belangrijkste redenen waarom de Heere de voedselwetten ingesteld heeft zijn de volgende:
- In eerste instantie de volksgezondheid: Voor het volk is het erg belangrijk om inzicht te hebben in gevaarlijke en ongevaarlijke voedingsmiddelen. Men wist welk voedsel goed of slecht was, daarom gaven deze wetten hen enige kennis.
- Een biologisch evenwicht: Alle dieren hebben een functie in de natuur. Sommige dieren, zoals bijv. roofdieren die plaagdieren bestrijden of zieke dieren opeten zijn heel erg belangrijk om een biologisch evenwicht in de natuur te houden. Daarom werden sommige dieren verboden op te eten, omdat zij een heel nuttige bijdrage leveren aan de natuur
Globaal kunnen we de voedselwetten uit Lev. 11 verdelen in 4 groepen.
Diergroep: Toegestaan voor consumptie:
- Grote landdieren Alle herkauwers (behalve kameel)
- Vogels Alle vogels (bhlv. roofvogels en aaseters
- Kleine landdieren (incl. insecten) Alle sprinkhanen
- Waterdieren Alle vissen met schubben en vinnen
Belangrijk voor Israël was dat ze met een aantal algemene regels kregen aangegeven welke dieren wel of niet gegeten mocht worden: Een voorbeeld van een regel waarin staat dat die dieren wél gegeten mochten worden, is: "zij, die herkauwen en gespleten hoeven hebben". Je vraagt je dan misschien af, waarom nu perse de herkauwers met gespleten hoeven..?
Hier worden de vegetarische dieren bedoelt, herbivoren, ofwel planteneters. Dit zijn de gezondste van alle grote landdieren, omdat ze niet het vlees van andere dieren eten. Het eten van andere dieren, geeft ziekten, parasieten, trichinen (kleine wormpjes), enz. met zich mee. Deze wormpjes zijn niet met het blote oog te ontdekken, en kun je dus zonder het te weten in je lichaam krijgen, waardoor je erg ziek kunt worden.
Door de jaren heen is aangetoond dat het vlees van deze herkauwende spleethoeven vrij is van gevaarlijke trichinen (wormpjes). Het gebod dat de Heere aan Mozes heeft gegeven getuigt van Gods grote wijsheid!; niemand kon het toen weten. Tegenwoordig kunnen wij door middel van microscopen en ander onderzoek hier eerder achter komen.
Toch is er nog veel overgebleven van de voedselwetten die Mozes opstelde. De regels in Israel blijken verantwoord te zijn volgens de moderne voedingsleer. Ook geeft de Bijbel een logische indeling van alle eetbare dieren. De schrijver moet een bovennatuurlijk inzicht gehad hebben. In principe mogen alle dieren gegeten worden maar voor je gezondheid is het beter alleen reine dieren te eten. In de Bijbel staan juist die hygiene en voedselwetten waarvan de primitieve mens in die tijd niet kon weten waarom ze zo belangrijk waren. Wij weten het nu wel. Er is niemand die ons daartoe dwingt maar toch eten we bijna uitsluitend alleen koeien, schapen, vogels en af en toe een haas of een schelpdier. Met uitzondering van varkens omdat die vroeger in enorm vieze toestand leefden, was het streng verboden die te eten, nu is dat gelukkig anders en kan varkensvlees hygenisch bereidt worden.
Om meer te weten over de voedselwetten en de hoe en waaroms raden wij je Moderne Wetenschap in de Bijbel aan. Hoofdstuk 4
Omgaan met voeding
Tot op de dag van vandaag zijn we met voeding bezig. De een meer dan de ander. Misschien ga jij wel heel bewust met voeding om, omdat je weet wat de gevolgen kunnen zijn van ongezond eten of leef je graag gezond. Of misschien ga je wel helemaal niet bewust met voeding om en vindt je het wel prima wat er allemaal aangeboden wordt in supermarkten en wat de gewoonte is in je omgeving om te eten. Daarom maak je je zeker niet druk over wat je wel en niet mag eten.
Toch staan er duidelijke richtlijnen in de Bijbel die de kern van het omgaan met voeding weergeven. De Bijbelse richtlijnen over voeding opvolgen is geen voorwaarde om in de hemel te komen, maar wel noodzakelijk voor ons lichamelijk welzijn tijdens ons leven hier op aarde.
Een van de vruchten van het geloof is ´matigheid´. Dit heeft ook betrekking tot onze houding ten opzichte van voeding. Hierbij kunnen we ons niet te buiten gaan en gulzig met voedsel omgaan. Denk hierbij aan de gulzigheid van het volk Israel in de woestijn, wanneer ze kwakkelen van God kregen. Dit werd gelijk gestraft.
Verder moet niet vergeten worden dat al het voedsel gekregen is uit Gods hand. Als we dit echt beseffen, zal er anders met voedsel omgegaan worden. Dan zeggen we niet snel meer dat we iets vies vinden, of gooien we niet zo gemakkelijke meer voedsel weg!
Natuurlijk mogen we ook zeker genieten van voedsel! Dat blijkt wel uit Prediker 3 vers 13, waar staat: "Ja ook, dat ieder mens ete en drinke, en het goede genieten van al zijn arbeid, Dit is een gave Gods". Het is een gave van God als we eten en drinken en het goede genieten van onze arbeid. Het voedsel dat door God geschapen is, is dan ook waard om ervan te genieten!
In 1 Korinthe 6:19-20 staat dat ons lichaam een tempel van de Heilige Geest is.
Ons lichaam is er voor bestemd dat Gods Geest daarin woont. We moeten respect hebben voor het lichaam dat we van God gekregen hebben. Respect voor Gods schepping, daar hoort ook ons lichaam bij. Deze tekst geeft ons de opdracht het gekregen lichaam met zorg te onderhouden, waaruit blijkt de Heere te willen dienen en loven.
Daarom moeten we op een verantwoorde wijze ervoor zorgen dat we gezond blijven, voor zover dat mogelijk is. Wanneer we dagelijks grote hoeveelheden alcohol zouden gebruiken, brengen we daarmee ernstige schade toe aan het lichaam. Het zal duidelijk zijn dat dit niet tot eer van God is.
- Gooi je je boterhammen tijdens het middageten vaak weg? En ga je toch maar voor een patatje?
- Heb je wel eens rekening gehouden met het voedingsgedrag zoals God het bedoelt heeft in de bijbel?
- Maak je in het weekend of door de week misbruik van alcohol? Denk je dat dat aansluit bij het doel van je lichaam? Namelijk dat het een tempel van de heilige Geest is
- Sta je wel eens stil of bid je wel eens voor mensen die helemaal geen eten hebben en iedere dag honger hebben? En ben je daar tegenover dankbaar voor hoe goed we het hebben in Nederland, je hebt het voorrecht nooit honger te hoeven lijden.
- Wat doen we met het feit dat hart en vaatziekten steeds meer een welvaartsziekte is en gevolgen zijn van ongezond eetgedrag?
Toepassing
In Johannes 6:48 zegt Jezus tot zijn discipelen ‘Ik ben het Brood des Levens’.
De Heere roept het duidelijk uit naar de Joden toe. Dat Hij Zelf is Dat Brood des Levens. Het enige voedsel voor de Ziel is de Heere Jezus. Dat is pas echt voedsel, als je weet wat dat is en hoe dat smaakt.
’Smaakt en ziet dat de Heere goed is. Welgelukzalig is de man die op Hem betrouwt’ staat in psalm 34.
De Bijbel is geestelijk voedsel. Jeremia heeft de woorden van God ‘opgegeten’. Dit is een belangrijke gedachte. Voedsel hebben we dagelijks nodig. Wie ophoudt met eten zal zeker sterven. Regelmatig eten is tot onderhoudt van het lichaam. Regelmatig lezen in de Bijbel dient tot onderhoud van de ziel. Er zijn vaste tijden nodig voor het gebed(psalm 55:18) Er zijn ook vaste tijden nodig om in de Bijbel te lezen. Dat is geen krampachtig regeltje. Dat is geen instelling van wetgeleerden en Farizeeën. Het is een drang die vanuit de Bijbel tot ons komt.
Jesaja spreekt in hoofdstuk 25 over een maaltijd die op de berg des Heeren voor alle volken bereid zal worden. Een vette maaltijd van reine wijnen. In de engelse vertaling staat er feestmaaltijd. Omdat er meer dan genoeg zal zijn.Het evangelie wordt vergeleken bij een feest. Christus zegt in het spreukenboek: ‘Komt, eet van mijn brood en drinkt van de wijn die ik gemengd heb. In de Heere Jezus is er een overvloed aan geestelijk voedsel. Hij kwam opdat wij het leven mochten hebben.
Tenslotte eindigen we met een aantal fragmentjes uit een preek van Robbert Murray M’Cheyne:
‘Er is een feestmaaltijd in een gekruisigde Jezus. Zijn dood in de plaats van zondaren is genoeg, en meer dan genoeg ter verzoening van onze zonden. Zijn gehoorzaamheid in de plaats van zondaren is genoeg, en meer dan genoeg om onze naaktheid te bedekken. Zijn geest is niet alleen genoeg maar meer dan genoeg om ons heilig te maken. Er is een bron in Christus die wij nooit kunnen leegmaken, stromen van genade die wij nooit kunnen leegdrinken. Hoe weinig zijn er die zich aan Christus tegoed doen? Hoe weinig kleden zich in Zijn wit kleed. O het is een feest voor een ziel wanneer zij de toorn van God ontkomen is en in de armen van een liefhebbende Vader ligt; dit is als de overgang vanuit de dood in het leven.
‘het neerdalen van de Heilige Geest in de ziel is de olie van de blijdschap. Dit doet de beker overvloeien. Dit is de volle fontein die in de ziel opspringt en tegelijk versterkt en reinigt.
Voor wie is die feestmaaltijd? Vraagt M’Cheyne. Voor alle volken. Het evangelie is een kracht van God tot zaligheid voor een ieder die gelooft. Er is onder de hemel geen schepsel voor wie dit feest niet is bereid en voor wie niet geldt alles is gereed: Komt tot de bruiloft.
Geliefden waarom blijft gij van Christus weg? Hij is elke dag aan uw deur geweest. Komt hongerigen, komt zondaars, komt zoals gij zijt, om aan die heerlijke Jezus te vergasten. Hij is een feestmaaltijd voor de hongerige ziel.
- We moeten allemaal vegetariër zijn, willen we ons zoveel mogelijk aan de instelling van God onderwerpen.( Genesis 1:29)
- Mag je je bij een kerstmaaltijd volbunkeren?..
- Moet er nu echt bij elke maaltijd gebeden en gedankt worden? Is alleen ´sochtends niet voldoende?
- Waarom bidden en danken wij voor het eten? Gaat deze gewoonte terug op de Bijbel? (Lukas 24:30-…)
- Lees Romeinen 14:17.