Rentmeesterschap

Zijn we het al zat geworden? Steeds weer die kranten- en nieuwsberichten over de klimaatverandering?
Staat het ver van ons bed of maken we ons er zorgen om? Voelen we ons als christenen verantwoordelijk voor het milieu of zijn we alleen maar bezig om ons leven zo aangenaam mogelijk te maken?
Zijn we bereid dingen te doen of juist te laten om onze verantwoordelijkheid als rentmeester zo goed mogelijk te vervullen?
Deze avond wil ik met jullie stilstaan bij een zeer actueel onderwerp, namelijk rentmeesterschap. De vragen die ik daarnet stelde, hebben namelijk alles te maken met rentmeesterschap.

In deze inleiding komen de volgende aspecten van het onderwerp aan de orde.

In de eerste plaats staan we stil bij de opdracht die Adam en met hem wij allemaal van God, de Schepper, gekregen hebben.
Vervolgens kijken we naar de betekenis van het rentmeesterschap in de Bijbel. Welke kenmerken heeft een rentmeester en hoe kunnen we dat toepassen op ons eigen leven?
Het onderwerp rentmeesterschap is heel breed, daarom neem ik één aspect daarvan eruit, namelijk het actuele punt klimaatverandering, om als derde punt met jullie te bespreken.
Tenslotte gaan we in op ons eigen rentmeesterschap. Hoe vervullen we die opdracht? Zijn we er dag en nacht mee bezig? Voelen wij ons verantwoordelijk voor het milieu, de natuur en alles wat daarmee samenhangt?

De opdracht

In Genesis 1 vers 28 lezen we de volgende opdracht: “En God zegende hen en God zei tot hen: Weest vruchtbaar en vermenigvuldigt, en vervult de aarde en onderwerpt haar en hebt heerschappij over de vissen der zee en over het gevogelte des hemels en over al het gedierte dat op de aarde kruipt.”
Deze opdracht krijgt Adam van God op de zesde scheppingsdag, de dag waarop de schepping voltooid is. “En God zag al wat Hij gemaakt had, en zie, het was zeer goed.”
Alles wat God gemaakt had, was zeer goed. En over die volmaakte schepping krijgt Adam het beheer. Hij wordt er rentmeester van.  Hij mag de dieren en naam geven; hij mag zorgen voor Gods schepping. God kon deze verantwoordelijkheid aan Adam geven, want de mens was geschapen naar het evenbeeld van God. De mens was volmaakt en was in staat om deze opdracht volmaakt te vervullen.
In Genesis 2 vers 15 lezen we: “Zo nam de Heere God den mens en zette hem in de hof van Eden, om die te bouwen en te bewaren.”
Adam mag de aarde gaan bebouwen, erop gaan werken, ervan eten, maar hij moet hem ook bewaren.
Al heeft God de verantwoordelijkheid over Zijn schepping aan de mens gegeven, toch blijft God de Eigenaar van Zijn schepping. In psalm 50 vers 10 lezen we: “Want al het gedierte des wouds is Mijne; de beesten op duizend bergen.”
Maar toen kwam de val. De mens luisterde naar de satan en viel in de zonde.  Wat is het gevolg? Genesis 3 vers 17: “En tot Adam zeide God: “Dewijl gij geluisterd hebt naar de stem uwer vrouw en van dien boom gegeten, waarvan Ik u gebood zeggende: Gij zult daarvan niet eten, zo zij het aardrijk om uwentwil vervloekt; en met smart zult gij daarvan eten al de dagen uws levens.”
De opdracht bleef hetzelfde, maar de aarde was vanaf dat ogenblik vervloekt en de satan werd de heerser.
Deze opdracht is niet alleen aan Adam gegeven, maar ook aan ons. Wij als zondige mensen krijgen een zware verantwoordelijkheid opgelegd, namelijk om de aarde te bouwen en te bewaren.
Bouwen is voor ons niet zo moeilijk, maar bewaren des te meer. Die aarde die zo goed was geschapen, moet worden bewaard door ons, zondige mensen? Mensen die met deze wereld onder de vloek liggen en in de macht van satan zijn?
En toch heeft de Heere die opdracht gegeven.  Maar hoe kunnen wij die volmaakt vervullen als we niet volmaakt zijn?

Rentmeesters

Ten tweede het rentmeesterschap in de Bijbel.
We kennen natuurlijk allemaal de gelijkenis van de onrechtvaardige rentmeester. Ik ga nu niet in op de betekenis van deze gelijkenis, maar in dit Bijbelgedeelte kunnen we duidelijk lezen wat de kenmerken van een rentmeester zijn. In Lukas 16 vers 2 staat namelijk: “Geef rekenschap van uw rentmeesterschap…”
We kunnen naar aanleiding van deze gelijkenis een aantal kenmerken noemen:

Je wordt rentmeester omdat men vertrouwen in je heeft;
Daardoor ontvang je bevoegdheid om te handelen;
Je draagt verantwoordelijkheid en bent dus aansprakelijk;
Over je handelen leg je verantwoording af aan je opdrachtgever.

Als je rentmeester bent krijg je het beheer over het hele landgoed en kapitaal van je heer. Dat krijg je alleen als die heer vertrouwen in je heeft en met een gerust hart al zijn bezittingen aan jouw beheer overlaat. God had vertrouwen in de mens, omdat Hij hem naar Zijn beeld had geschapen. Maar zoals we gezien hebben is de mens ongehoorzaam geweest en heeft zijn recht op dat vertrouwen verspeeld. Toch krijgen wij verantwoordelijkheid van  rentmeester.
Als de rentmeester het beheer over al de bezittingen van zijn heer gekregen had, mocht hij er ook mee handelen. De heer ging ervan uit dat de rentmeester wist wat hij deed en liet het allemaal aan hem over. De onderdanen betaalden belasting of moesten een deel van de oogst aan de heer geven, maar dat werd allemaal door de rentmeester afgehandeld.
Echter, de rentmeester was ten allen tijde verantwoording schuldig aan zijn heer. De heer kon altijd zijn rentmeester bij zich roepen en vragen stellen.
Ging er iets mis, dan was de rentmeester aansprakelijk. Een zeer verantwoordelijke taak dus.

Het rentmeesterschap beperkt zich echter niet alleen tot de natuur, of het milieu.
Rentmeesterschap heeft betrekking op onze verantwoordelijkheid voor het aangezicht van God met betrekking tot het beheer van:
• geestelijke goederen (gaven / bedieningen / ambten)
• je leven in relatie met medemens en natuur
• persoonlijke gezondheid (geestelijk / fysiek)
• middelen (tijd / bezit= vermogen en inkomsten / talenten)

Je hebt dus verantwoordelijkheid voor het gebruik van Gods Woord en hoe we daarmee omgaan ook met betrekking tot de medemens. Hoe gebruiken wij Gods Woord, hoe dragen wij dat uit naar onze naaste? Ook onze onkerkelijke naaste?
Ook onze persoonlijke gezondheid is iets waarvoor we verantwoordelijk zijn. We zijn als het ware rentmeester over ons lichaam. Denk aan voeding, geestelijk welzijn, gezond leven. Een Bijbelse opdracht.
Ook hebben we het beheer gekregen over ons bezit. We moeten verantwoordelijk omgaan met ons geld, met onze tijd, met onze bezittingen, maar vooral ook met onze talenten. Gebruiken we die zo goed als we kunnen? Of zijn we ook wel tevreden met een zesje, terwijl we in ons hart weten dat we, met een beetje meer inzet, ook wel een negen kunnen halen?
Hoe gebruiken wij onze tijd? Zijn we van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat met het tijdelijke bezig, of hebben we ook de tijd om God te zoeken en in Zijn Woord bezig te zijn?

Voordat ik wat dieper inga over het rentmeesterschap over de natuur en in relatie met de medemens, wil ik eerst nog iets zeggen over hoe Paulus schrijft over het rentmeesterschap.
Paulus schrijft dat hij geroepen is voor de bediening van de verkondiging van het Evangelie
aan de heidenen. Het woord voor bediening wat gebruikt wordt bijvoorbeeld in Efeze 3 isoikonomia wat rentmeester betekent . Het duidt op het beheer van een huishouden of van huishoudelijke zaken, het ziet op het beheer van andermans eigendommen, de administratie daarvan en de verdeling daarvan. In het woord oikonomia, herkennen we ook het begrip economie.
Oorspronkelijk was een rentmeester een slaaf die het beheer voerde over het huis, het huispersoneel en de bijbehorende eigendommen. In het NT wordt het beeld van  de rentmeester ook gebruikt voor de apostelen, (1 Kor. 4:1), de opzieners (Tit. 1:7), maar ook voor  iedere christen (1 Petr. 4:10). Voor Paulus betekende rentmeesterschap veel meer dan alleen maar het beheer van (materiële) bezittingen. Het was vooral het beheer van de openbaring van het geheimenis van het evangelie van genade. In Ef. 3:9 komt hij er daarom op terug. Kol 1:25 verwijst daar ook naar. De eenzijdige nadruk in onze tijd op rentmeesterschap als het beheer van materiële zaken is hoewel bijbels, toch beperkt en eenzijdig. Vanaf het begin van
de schepping heeft God de opdracht gegeven aan de mensen om de aarde te beheren. Maar we moeten goed beseffen dat deze opdracht tot rentmeesterschap in de eerste plaats een geestelijke betekenis heeft en ten tweede in het opzicht vanuit dienstbaarheid.
Voor alles ging het Paulus om het beheer van de verkondiging van het evangelie van Christus.

Klimaatverandering

Om het allemaal concreet te maken naar ons toe, wil ik op een aspect van ons rentmeesterschap wat dieper ingaan, namelijk het probleem van de klimaatverandering.
Eerst heb ik het kort over wat dat probleem precies inhoudt, vervolgens wat de Bijbel hierover zegt en tenslotte over onze eigen verantwoordelijkheid hierin.

Wat houdt nu precies het klimaatprobleem (broeikaseffect) in?

Het broeikaseffect wordt veroorzaakt door bepaalde giftige gassen in de dampkring.
De gassen, zoals CO2 laten het zichtbare licht door alleen blokkeren de warmtestraling.
Dit zorgt er dus voor dat alle warmte die van de aarde weer terug omhoog wil, wat niet kan en uiteindelijk dus de aarde niet meer verlaat.
Hierdoor dus wordt het warmer op de aarde en met direct gevolg dat de poolkappen gaan smelten, er meer water verdampt waardoor het dus weer meer gaat regenen en dus door de regen de zeespiegel weer stijgt.
De zomers worden warmer en natter en de winters worden minder koud, maar wel steeds extremer. Denk bijvoorbeeld aan de sneeuw die afgelopen jaar gevallen is in de meest ongebruikelijke  plaatsen.

Het klinkt natuurlijk wel lekker, al die steeds warmer wordende zomers maar het broeikaseffect heeft toch vooral veel nadelen.

De poolkappen, zoals gezegd smelten en daardoor stijgt de zeespiegel. Volgens de wetenschap houdt dat in dat veel landen overstroomt zullen worden. Vooral ons land zal het hierin slecht krijgen omdat ons land onder de zeespiegel ligt.

Maar wat zegt de Bijbel nu precies over het klimaat?

Zoals eerder gezegd is moeten wij zorgvuldig met ons lichaam en deze aarde om gaan.

Hier volgen enkele Bijbelgedeelten die over het rentmeesterschap gaan en dus over de verantwoordelijkheid t.o.v. de natuur.

Lukas 16: 2-4 “”Geef rekenschap van uw rentmeesterschap, want gij zult niet meer rentmeester kunnen zijn”
In dit stuk zie ik wel iets wat ook betrekking heeft op het dagelijks leven. Doordat de aarde wordt belast door al ons aantasten van de natuur is te zien dat de mens zijn eigen ondergang bewerkstelligt.

Nog een Bijbelgedeelte wat niet direct betrekking heeft op het rentmeesterschap maar wel op het klimaatprobleem. Staat in Lukas 21 vers 9. “En wanneer gij zult horen van oorlogen en beroerten, zo wordt niet verschrikt; want deze dingen moeten eerst gescheiden; maar nog is terstond het einde niet.  Vers 11 “En er zullen grote aardbevingen wezen in verscheidene plaatsen”
En ook nog in vers 25 en 26: “En er zullen tekenen zijn in de zon, maan en sterren, en op de aarde benauwdheid der volken met twijfelmoedigheid, als de zee en watergolven groot geluid zullen geven.  En den mensen het hart zal bezwijken van vrees en verwachting der dingen, die het aardrijk zullen overkomen”
Dit stuk gaat weliswaar over de wederkomst maar je kunt wel duidelijk zien dat deze dingen ook in onze tijd duidelijk al waarneembaar zijn. En dan kun je natuurlijk zeggen dat er altijd aardbevingen geweest zijn, maar uit de jaarlijkse statistieken kun je duidelijk opmaken dat het aantal aardbevingen aardig is toegenomen.
Er wordt ook gezegd dat er vreselijke dingen zullen gaan gebeuren. Hierin zie je dat het klimaatprobleem ook wel degelijk heeft te maken met de wederkomst van Christus.
Denk hierbij aan het extreme koude weer in India etc. Extreme sneeuwval enzovoort.  Zoals in de technische kant van het klimaat is aangegeven, smelten de ijskappen en stijgt hierdoor de zeespiegel.  De uitstoot van CO2 door de industrie en verkeer zijn allemaal oorzaken van de opwarming van de aarde.
Wie weet wat voor verregaande gevolgen de opwarming van de aarde wel niet heeft? En nu zie je door de hype die ontstaat bij het klimaatprobleem dat de mens de natuur weer als het ware voor zich weer voor zich probeert terug te winnen. Hieruit blijkt ook weer de hoogmoed van de mens. Uit Openbaring kun je duidelijk opmaken dat de natuur door God gebruikt en gecontroleerd wordt.
Kijk bijvoorbeeld maar eens in Openbaring 16 vers 20. “Hagelstenen, een talent zwaar, vielen uit de hemel op de mensen”
Je kunt dus duidelijk concluderen dat God nog steeds de aarde in zijn hand heeft. En dat het klimaatprobleem wel degelijk door de mensen veroorzaak wordt is duidelijk. Maar God bestuurt alle dingen en Hij wil alleen maar dat mensen gaan in zien dat deze verschijnselen ook een beeld zijn van de eindtijd en Hij dus hier duidelijk mee wil zeggen: Bekeert u en gij zult leven. “Zoekt eerst het Koninkrijk van God en alle dingen zullen jou toegeworpen worden” Als je, je tot God bekeert en Hij jou leven stuurt kun jij ook goed voor de natuur zorgen.

Maar bedenkt wel, we leven nog altijd in een tijd waarin Genesis 3 vers 17 nog steeds actueel is: “De aardbodem is om uwentwil vervloekt”.

Maar wat zegt het ons nu allemaal precies?

Er zijn natuurlijk veel dingen die je kunt veranderen.  Als je alleen al kijkt naar het vervoer met de auto. De mensen pakken steeds vaker de auto voor de meest kleine stukken.

Even een voorbeeld van hoeveel broeikasgassen een auto uitstoot en hoe de natuur dit kan compenseren.

Stel dat je met je auto 15.000 km per jaar rijdt. Je stoot dan  voor 950 KG aan CO2 uit. Een boom kan gemiddeld 20KG CO2 per jaar opnemen dus er zijn voor jou autoritten 48 bomen nodig om de uitstoot te compenseren. Volgens de statistieken rijden er in Nederland 3 miljoen auto’s rond. Dat betekent dus als deze ook 15.000KM per jaar rijden je 142,5 miljoen bomen nodig hebt om dit te compenseren.
Het klinkt misschien ver doorgedacht maar het is wel de werkelijkheid.

En natuurlijk stoot de industrie vele malen meer broeikasgassen uit, maar je moet wel bedenken dat het wel ernstige berichten zijn en dat de hype die eerst heerst rond het thema “klimaat” geen overdreven verhaal is.

Zomaar enkele stukken uit recente krantenberichten.

- “Efficiënter met energie omgaan is de snelste manier om broeikasgassen te  reduceren”

-  “Om de opwarming van de aarde onder de 3 graden te houden zou elke  wereldburger 60 dollar per jaar moeten betalen”

- “Zware regen en sneeuwval zullen dankzij de klimaatverandering toenemen in  intensiteit”

- “Noordpool blijft smelten. De hoeveelheid permanent ijs is de afgelopen jaar
 gedaald met 30%”

- “Een derde van de broedvogels die in Nederland voorkomen zijn voor het eind  van deze eeuw verdwenen”

Zoals je dus ziet is het klimaat dus wel degelijk een punt waar niemand onderuit kan.

Daarom zie je hier dus een belangrijke taak in. Wij zijn allemaal rentmeesters op deze aarde en hebben deze aarde gekregen om deze te bebouwen en te bewaren.

Eerbiedig gezegd is het bebouwen van de aarde wel aardig gelukt alleen aan het behouden van deze aarde is niet echt gedacht.

Kort samengevat: Wij mogen deze aarde bebouwen maar het is zeker belangrijk om zorg te dragen voor de natuur. En samen kunnen wij hier zeker het een en ander aan doen. Er valt op veel punten energie te besparen en iedereen kan hier zijn eigen invulling aan geven.