De werkwijze van de duivel

In deze inleiding komen de volgende vragen aan bod: wie is de duivel, wat wil hij bereiken, hoe bereikt hij zijn doel en hoe kunnen wij ons daartegen wapenen?

1. Wie is de duivel eigenlijk?

Laten we eerst eens in de bijbel kijken. Wat zegt de bijbel over de duivel of satan?

De bijbel gebruikt het woord “duivel” of “satan” om de grote tegenstander van God aan te duiden. De Heere heeft veel engelen geschapen om Hem te dienen en een deel daarvan is ontrouw geworden aan die roeping. (evet. Bijbeltekst: Jud: 6:2 en Petr. 2:4) 
Zij zijn in opstand gekomen en worden in de bijbel duivelen of boze geesten genoemd. Er is een rangorde bij engelen en bij duivelen, daarom gebruiken wij het woord duivel of satan voor de overste, en “boze geesten of duivelen” voor de lagere gevallen engelen.

De duivel krijgt in de bijbel een heel aantal titels, die eigenlijk allemaal het tegenovergestelde zijn van de titels van God. God en de Duivel worden dus ook recht tegenover elkaar geplaatst. God is een God van Waarheid, de duivel is de vader van de leugen
God is een reddende God, de duivel is de mensenmoorder van den Beginne

Satan is op dit moment koning op aarde, heerser over alle ongelovigen.
In Matt 4 staat de bekende verzoeking op de berg:

8 Wederom nam Hem de duivel mede op een zeer hogen berg, en toonde Hem al de koninkrijken der wereld, en hun heerlijkheid;
9 En zeide tot Hem: Al deze dingen zal ik U geven, indien Gij, nedervallende, mij zult aanbidden.
10 Toen zeide Jezus tot hem: Ga weg, satan, want er staat geschreven: Den Heere, uw God, zult gij aanbidden, en Hem alleen dienen.
11 Toen liet de duivel van Hem af; en ziet, de engelen zijn toegekomen, en dienden Hem.

Jezus ontkent hier niet dat de duivel de koninkrijken van de wereld, en hun heerlijkheid bezit. Hij weet alleen dat deze koninkrijken maar tijdelijk zijn, en dat de duivel ze ook maar tijdelijk bezit, tot het eindoordeel, en ook satan weet heel goed wat hem daar te wachten staat. Dat staat namelijk ook geschreven in:

 Openbaringen 20: 10 En de duivel, die hen verleidde, werd geworpen in den poel des vuurs en sulfers, alwaar het beest en de valse profeet zijn; en zij zullen gepijnigd worden dag en nacht in alle eeuwigheid.
 En: Judas vers 6: En de engelen, die hun beginsel niet bewaard hebben, maar hun eigen woonstede verlaten hebben, heeft Hij tot het oordeel des groten dags met eeuwige banden onder de duisternis bewaard.

2. Wat wil de duivel bereiken?

Het is dus duidelijk dat de bijbel de duivel afschildert als de directe tegenstander van God, hij wil Gods werk dwarsbomen en met hem zoveel mogelijk mensen verloren laten gaan. In Genesis lezen we dat de kop van de slang al vermorzelt is, maar dat betekent niet dat hij nu niet meer gevaarlijk is. Zoals Petrus zegt: De duivel gaat rond als een briesende leeuw, zoekende wien hij zou mogen verslinden. Het is het doel van de duivel om zoveel mogelijk mensen mee te slepen naar de plek waar hij uiteindelijk terecht zal komen. De duivel wil zoveel mogelijk twijfel zaaien, zoveel mogelijk angst veroorzaken, of je zo gemakkelijk mogelijk laten voelen bij de zonde. Op die manier kan hij je weghouden bij God, en blind maken voor het evangelie. Of je zo schuldig laten voelen dat je zelf het idee hebt dat het toch niet mogelijk is voor jou om behouden te worden.

De duivel heeft hier verschillende taktieken voor, het is goed voor ons om ons dat te realiseren, want in de bijbel wordt meerdere malen gewaarschuwd voor de “plannen van de boze”, en dat we die niet moeten toelaten in ons hart.

3. Op wat voor manier doet hij dat dan?

Laten we eerst maar eens kijken naar de verschillende benamingen van de duivel in de bijbel, en wat dat zegt over zijn werkwijze hier op aarde:

1. Een engel des lichts:

2 Kor. 11:14: Immers, de satan doet zich voor als een engel des lichts

Hij doet dit verkleed als een engel des lichts, door ons veel waarheid die overeenkomt met de  waarheid van het geloof en de christelijke moraal te vertellen, maar onder het goede ook leugens mengt en op deze manier de tot dwaling oproept. Dit is een bekende techniek om leugens te verspreiden.
Joseph Goebels, minister van propaganda onder Hitler zei: Als je een leugen wilt vertellen dan herhaal je hem zo vaak dat mensen het op een gegeven moment vanzelf gaan geloven.
Als je dit ook nog mixt met een hoop waarheid, dan wordt dit alleen maar makkelijker. De duivel werkt graag op deze manier. Zo kun je zonder dat je het doorhebt, afglijden van de juiste weg, als je niet genoeg blijft bidden en de bijbel blijft onderzoeken.

2. Een tegenstander:

1 Petrus 5:8: Wordt nuchter en waakzaam. Uw tegenpartij, de duivel. gaat rond als een briesende leeuw, zoekende wie hij zal verslinden.

Gelukkig kan de duivel zich alleen roeren zover God het hem toelaat, want de duivel is ook een zware tegenstander. Als het op de geleidelijke weg niet lukt, dan pakt hij het harder aan. Tegenslagen, moeite en verdriet kan de duivel goed gebruiken, als je niet bij God terecht komt met je problemen. In het bijbelboek job kun je duidelijk zien hoe de duivel tekeer gaat en probeert Job, door hem alles te ontnemen, van God af te krijgen.

3. Een verzoeker:

1 Thes. 3:5: Daarom kon ik het ook niet langer uithouden en zond hem om mij te vergewissen van uw geloof, of de verzoeker u misschien verzocht had en onze inspanning vruchteloos zou geworden zijn.

De duivel als verzoeker kennen we bijvoorbeeld uit mattheus, waar hij Jezus probeert te verzoeken om iets te doen tegen Gods wil in. Hij komt op het moment dat Jezus het moeilijk heeft: Na veertig dagen en nachten vasten. Jezus had honger, en de duivel komt met de oplossing: Verander deze stenen in broden! Als u dan Gods zoon bent.... Jezus antwoordt hem met Gods woord en zegt: Men zal bij brood alleen niet leven, maar door alle woord dat van Gods mond uitgaat.

Hier kun je zien dat de duivel juist probeert te verleiden als de mensen het moeilijk hebben. Het lijkt dan allemaal niet zo erg...

4. Een verleider:

2. Kor. 11:3: Maar ik vrees, dat misschien, zoals de slang met haar sluwheid Eva verleidde, uw gedachten van de eenvoudige (en loutere) toewijding aan Christus afgetrokken zullen worden.

Hier waarschuwt de bijbel voor de duivel als verleider. Daar is de duivel zo gevaarlijk in, want wij zijn nou eenmaal zo snel verleid... Met alle mogelijkheden om ons heen om te zondigen, is het maar een kleine stap. Hoeveel mensen vallen wel niet elke dag in verleiding en worden zo juist van God weggetrokken? Dat zegt de bijbeltekst ook: Uw gedachten worden van de eenvoudige en loutere (zuivere) toewijding aan Christus afgetrokken.

De duivel is sluw, slim, hij weet hoe hij de mensen moet verleiden. Hij weet precies waar wij gevoelig voor zijn. Misschien is een goed boek om te lezen: Brieven uit de hel, van C.S. Lewis, waarin vanuit het oogpunt van een duivel wordt weergegeven hoe hij probeert iemand te verleiden en telkens te laten misstappen.

5. Een hinderaar:

Efeze 4: 26, 27: Geraakt gij in toorn, zondigt dan niet: de zon mag niet over een opwelling van uw toorn ondergaan; en geeft de duivel geen voet.

Het laatste punt wat ik meeneem is de duivel als hinderaar. Het liefst wil de duivel ons hinderen om God te zoeken, om de bijbel te lezen, om te bidden, kortom: de duivel wil ons verhinderen om Gods wil te doen. Hij werpt daarbij blokkades op: zonden die telkens herhaald worden, waardoor hij ons zo schuldig laat voelen dat we niet open tot God kunnen bidden of bang zijn om bijbel te lezen.
Maar misschien wel belangrijker tegenwoordig: drukte, stress, depressiviteit, lasten die we meekrijgen van onze prestatiemaatschappij. We moeten maar presteren tegenwoordig. Als je iemand tegenkomt is de eerste vraag: Hoe heet je, en de tweede: wat doe je voor je werk? Of waar leer je voor?

Het is zo belangrijk geworden voor ons om wat te bereiken in dit leven. Om zoveel mogelijk gestudeerd te hebben of zo succesvol mogelijk te zijn. Anders tel je bijna niet meer mee... Dit levert zoveel stress op en zoveel druk, dat we weinig tijd meer overhouden om eens rustig stil te staan. Stil te staan bij wat je eigenlijk allemaal doet op een dag, wat je eigenlijk aan het doen bent in dit leven. We leven om te werken, en als we al wat tijd over hebben, dan mag je hopen dat je al je vrienden nog even kunt spreken deze week.

Ik zie dit persoonlijk als een van de gevaarlijkste taktieken van de duivel. Want de tijd vliegt, en hij weet ook dat zolang wij amper bezig zijn met ons geloof, met de bijbel, met wat God van ons vraagt, hij tijd wint.

De duivel probeert dus zoveel mogelijk ontevredenheid te scheppen. Je kunt toch niet tevreden zijn met je lichaam, met je uiterlijk? Dan laat je er toch wat aan doen? Want zoals je nu bent kun je nooit gelukkig worden.... En je bent toch niet tevreden met dat salaris? Zo kun je nooit een groot huis kopen met een mooie auto voor de deur, dan kun je beter vrije tijd inleveren om zo hard mogelijk voor je werk te gaan. Nu kan het nog, straks kun je lekker genieten van je verdiende pensioen.

En wat zegt God in de bijbel: Bid, zoekt het koninkrijk van God, en al het andere zal je gegeven worden.
En: Voor God is ieder mens uniek, voor Hem van waarde, want Hij heeft je toch geschapen?

Beste wapen: Niet geloven dat hij bestaat....

4. Hoe kunnen wij ons daar tegen wapenen?

Dit is natuurlijk de belangrijkste vraag. Hoe kun je jezelf, of belangrijker, hoe kunnen wij ons als christenen daartegen wapenen? Gelukkig is de bijbel daar ook heel duidelijk over:

Ten eerste spreekt de bijbel over de geestelijke wapenrusting:
(Efeze 6)
11 Doet aan de gehele wapenrusting Gods, opdat gij kunt staan tegen de listige omleidingen des duivels.
12 Want wij hebben den strijd niet tegen vlees en bloed, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de geweldhebbers der wereld, der duisternis dezer eeuw, tegen de geestelijke boosheden in de lucht.
13 Daarom neemt aan de gehele wapenrusting Gods, opdat gij kunt wederstaan in den bozen dag, en alles verricht hebbende, staande blijven.
14 Staat dan, uw lenden omgord hebbende met de waarheid, en aangedaan hebbende het borstwapen der gerechtigheid;
15 En de voeten geschoeid hebbende met bereidheid van het Evangelie des vredes;
16 Bovenal aangenomen hebbende het schild des geloofs, met hetwelk gij al de vurige pijlen des bozen zult kunnen uitblussen.
17 En neemt den helm der zaligheid, en het zwaard des Geestes, hetwelk is Gods Woord.
18 Met alle bidding en smeking, biddende te allen tijd in den Geest, en tot hetzelve wakende met alle gedurigheid en smeking voor al de heiligen (gelovigen);

Zoals Paulus al zegt: wij hebben de strijd niet tegen vlees en bloed, maar tegen de machten, de duisternis van deze eeuw, tegen de boosheden in de lucht.
Ook angst is een van de werktuigen van de duivel. God zegt juist:
6 Worden niet vijf musjes verkocht voor twee penningskens? En niet een van die is voor God vergeten.
7 Ja, ook de haren uws hoofds zijn alle geteld. Vreest dan niet; gij gaat vele musjes te boven.

God zal voor ons zorgen, we moeten ons niet teveel zorgen maken in dit leven, want dit leven is tijdelijk, het komende leven is eeuwig. God wil dat we ons daarop richten, Hem zoeken. (matt: 6)

1 Kor. 10: 13
Ulieden heeft geen verzoeking bevangen dan menselijke; doch God is getrouw, Die u niet zal laten verzocht worden boven hetgeen gij vermoogt; maar Hij zal met de verzoeking ook de uitkomst geven, opdat gij ze kunt verdragen.