Inleiding 'Eenzaamheid'
Er komt een man bij de psychiater die zich ontzettend eenzaam voelt. Die eenzaamheid is bij deze man zo erg dat hij het leven niet meer ziet zitten. Hij heeft geen zin meer in het leven. Die psychiater hoort dat zo aan en zegt dan, weet je wat jij moet doen je moet eens een keer een avondje lol gaan maken, vanavond is er in de buurt een optreden van een cabaretier daar moet je maar eens naar toe gaan. Dan kun je lekker lachen, en zul je zien dat je eenzaamheid al een stuk minder is. Die man zegt dan tegen de psychiater: ik ben die cabaretier.
Uit dit voorbeeld blijkt dat mensen met eenzaamheid dat vaak verbergen, ze willen het niet laten zien aan de buitenwereld. Het hoort niet bij deze tijd om te zeggen dat je je eenzaam en verloren voelt. Veel eenzaamheid is daarom onzichtbaar.
1. wat is eenzaamheid
2. eenzaamheid onder jongeren
3. eenzaamheid in de bijbel
Wat is eenzaamheid?
Eenzaamheid, ieder mens heeft er wel eens mee te maken gehad. Ik zal een paar voorbeelden noemen. Je gaat bij je oma logeren en je hebt last van heimwee. Je kan je op dat moment heel eenzaam voelen doordat je je ouderlijk huis heel erg mist, en je wilt dan ook niks anders dan naar je ouders terug. Een ander voorbeeld, je bent aan het wandelen en je verdwaald. Je ouders ben je kwijtgeraakt doordat je niet oplette, je bent dan helemaal alleen. De meeste mensen denken dan ook bij eenzaamheid vooral aan alleen zijn, maar wat is eenzaamheid nou eigenlijk precies?, waar komt het vandaan?, kun je het tegengaan?, wie hebben er vooral last van?, en wanneer? Misschien komen deze vragen bij je op als je aan eenzaamheid denkt. Miljoenen mensen over de hele wereld worstelen met het probleem van eenzaamheid. Eenzaamheid heeft meestal met een gebeurtenis of situatie te maken. Of door veranderingen in je leven, bijvoorbeeld het overlijden van een opa waar je heen hele goed band mee had. Je vond het fijn om samen met hem te praten, maar dat kan nu niet meer, en op dat moment voel je je eenzaam.
Het begrip eenzaamheid kunnen we onderverdelen in twee soorten:
- Emotionele eenzaamheid: Als mens kun je vele sociale contacten hebben, maar je toch eenzaam voelen. Je kunt een baan, of een studie hebben. Maar toch kun je je vanbinnen uit,emotioneel, eenzaam voelen door verschillende oorzaken. Een van de oorzaken is dat er een hechte band ontbreekt. Met je omgeving heb je geen relatie, wel contacten dus maar geen relatie met die contacten. Of de verwachting die je had van een relatie voldoet niet aan de verwachtingen die je hebt.
- Er kan ook een sociale eenzaamheid zijn. Hierbij ontbreken er contacten met mensen die gemeenschappelijke kenmerken hebben. In tegenstelling tot de emotionele eenzaamheid zijn er hier dus ook geen contacten. Als voorbeeld: iemand die allang thuis zit, omdat er geen werk is, doelloos. Iedereen in de straat rijdt 's morgens met de auto weg hij zit heel de dag thuis. Hij telt niet mee. Er hoeft hem niet gevraagd worden:Hoe is het op je werk ? Wat heb je gedaan ? Niks. Er zijn dus geen sociale contacten aanwezig. En aangezien de mens een sociaal wezen is, dus graag verschillende zaken met anderen deelt, zal dat heel pijnlijk zijn.
Verschillende factoren kunnen meespelen dat iemand eenzaam wordt.
-externe factoren: dit zijn de problemen van het leven die je meemaakt. Overlijden van een vader of moeder opa of oma enz. Erg druk met je studie, zodat je de contacten met je vrienden laat lopen.
-persoonlijkheidskenmerken: iedereen is verschillend, de een heeft een heel spontaan karakter en loopt gemakkelijk op iemand af. Een ander doet dat niet zomaar en legt dus wat moeilijker contacten. Ook je emotionele gesteldheid werkt hierin mee. Iemand die overspannen is zal zich sneller eenzaam voelen dan iemand waar het leven zonder al te veel problemen verloopt.
Eenzaamheid wordt overigens niet alleen bepaald door de aanwezigheid of afwezigheid van mensen. Iemand kan heel veel sociale contacten hebben en toch eenzaam zijn. Er zijn dus mensen met veel contacten die zich uiteindelijk toch eenzaam voelen en mensen zonder contacten die eenzaam zijn. Het kan zijn dat je op een verjaardag zit met heel veel mensen en je je toch eenzaam voelt. Omdat je niet echt een relatie hebt met de mensen om je heen. En zo gaat dat voor een deel ook met MSN en Hyves. Een klein deel van je contactpersonen kan je eenzaamheid deels of helemaal wegnemen. Het andere deel van je contactpersonen zal jou eenzaamheid niet wegnemen. Daarvoor ontbreekt een echte relatie. Als het dus bij een oppervlakkige relatie blijft zal de eenzaamheid ook blijven.
Ook het steeds sterker opkomende individualisme zorgt voor meer eenzaamheid. Iedereen is bezig met zijn eigen zaak, er is bijna geen tijd meer om aan anderen te denken. De moderne mens denkt vaak alleen aan zichzelf, carrière maken, genieten van het leven enz. Dit zijn ook zeker dingen die bij het leven horen, maar tegenwoordig is dat bijna hoofdzaak aan het worden. Men maakt tegenwoordig niet zo snel een praatje met de buurman. Ik ben misschien wel heel pessimistisch zul je denken, maar het komt wel voor. Ik zal een voorbeeld geven van grote eenzaamheid als gevolg van het individualisme. Een jaar geleden denk ik, las ik in de krant dat er een overleden man was gevonden in een flat. Wat bleek, de man had daar een jaar lang in zijn flat gelegen, overleden. Je kunt het je misschien niet voorstellen maar het is werkelijkheid. Die man ligt dus een jaar lang overleden in zijn woning en er is niemand die hem mist. De sociale controle is afgenomen, vroeger was die er veel meer. Bijna iedereen kende iedereen in het dorp, daarom zou dit vroeger ook niet gebeurd zijn. Dan was die man al lang gevonden geweest.
Ook uit onderzoek blijkt dat er veel eenzaamheid is in Nederland, het leger des heils heeft een onderzoek gedaan en is tot de conclusie gekomen dat 1 op de 10 mensen zich vaak eenzaam voelt. Terwijl 5 jaar geleden dat nog 1 op de 20 mensen was. Dus in 5 jaar tijd is dat verdubbeld. Er is een uitspraak die zegt: het is eenzaam aan de top. Dat gold ook voor koningin Wilhelmina , ik las in een artikel dat koningin Wilhelmina zich heel eenzaam voelde voor het afleggen van de eed voor het koninginneschap. Op dat moment was er niemand die naast haar stond, ze moest het alleen doen. Er was niemand meer die op dezelfde hoogte stond. Het maakt niet uit welke laag van de bevolking je neemt, elke laag heeft zijn eigen eenzaamheid.
Eenzaamheid onder jongeren
Eenzaamheid kan ook voorkomen in het gezin, dit komt vaak voor bij jongeren. Vaak doordat er een verschil in opvattingen is tussen ouders en kinderen. Het loopt niet zo vloeiend en vaak komt het tot heftige discussies. Zijn ouders echter proberen voor hem de juiste weg te bepalen, maar door miscommunicaties kan dat soms leidden tot eenzaamheid. Daardoor kan de jongere het gevoel hebben dat hij er alleen voor staat, omdat het tussen hem en zijn ouders niet zo vloeiend verloopt. Dit kan ook zeker tot eenzaamheid leidden.
Kenmerkend voor de jongerencultuur is het sociale leven, jongeren hebben vaak veel en wisselende contacten. Veel jongeren hebben zoals ik al eerder zei veel digitale vrienden, dus een vol adresboek van je telefoon en een massa aan vrienden op Hyves. Als je geen Hyves hebt kijken ze je raar aan, geen Hyves?? Maar dat heeft iedereen toch tegenwoordig? De jongeren die goed meekunnen in de ‘snelle’ wereld, succesvol zijn op hun werk of studie, horen erbij.
Er zijn echter ook jongeren die niet zo makkelijk in deze wereld mee kunnen komen. Zij hebben geen maximaal gevuld telefoonboek, hun studie loopt niet zo vloeiend, ze hebben een handicap, hebben problemen thuis. Zij hebben het niet zo makkelijk, en voelen zich vaak eenzaam omdat ze zich niet echt thuis voelen in deze wereld. Dat wil nog niet zeggen dat iedereen zonder Hyves eenzaam is. Maar tegenwoordig heeft zo goed als iedereen Hyves (behalve ik dan). Maar ook de snelle jongeren zullen ongetwijfeld wel eens eenzaamheid voelen. Ieder mens heeft dit namelijk, hoe goed het leven ook gaat. Er is altijd een bepaalde leegte, daarom is het belangrijk dat we God leren kennen, zodat die leegte opgevuld wordt.
Er zijn verschillende oorzaken mogelijk waardoor jongeren zich eenzaam kunnen voelen. Het internet heeft er voor gezorgd dat men veel meer individueel is gaan leven. Alle informatie is daar te vinden, je kunt er ook hele gesprekken op voeren. Maar toch krijg je via het internet niet de relatie met iemand die de eenzaamheid voor een deel of helemaal wegneemt. Ruim 10% van de jongeren tussen 12 en 18 jaar geeft aan dat zij eenzaam zijn. De eenzaamheid is bij sommigen zelfs zo erg dat ze geen hoop meer hadden op een betere toekomst en besluiten een einde aan hun leven te maken.
Zo zie je dat ook aan bijvoorbeeld popsterren neem bijvoorbeeld Andre Hazes, hij had een mooie zangcarrière voor de boeg, en toch heeft zich kapotgemaakt met de drank. En dit geld natuurlijk ook voor sporters, de Italiaanse wielrenner Marco Pantani hij was een geweldige renner die goed in de bergen was. Na een mislukt jaar probeerde hij weer op te krabbelen. Maar hij kwam nooit meer aan zijn topniveau. Hij greep toen naar de cocaïne, dat is alleen maar erger geworden en op een dag werd hij dood gevonden in een hotelkamer. Overleden aan een overdosis cocaïne, op 34 jarig leeftijd, deze man heeft naar de cocaïne gegrepen omdat hij ontzettend eenzaam was. Hij had zo goed als geen sociale contacten, uiteindelijk is alles dus fout gegaan. Hieraan kun je dus zien dat eenzaamheid dus zelfs kan leidden tot zelfdoding. Per jaar doen in Nederland ongeveer 15.000 jongeren een zelfmoordpoging, dat is ongeveer 1 mens per half uur! Zij schreeuwen om aandacht, schreeuwen om contact, ja, schreeuwen vanuit de eenzaamheid!
Een andere oorzaak kan bijvoorbeeld de echtscheiding van hun ouders zijn. Ouders zijn heel belangrijk, jongeren moeten zich bij hun op hun gemak voelen. Ze weten dan dat ze iemand hebben waar ze altijd naar toe kunnen. Maar bij een echtscheiding is meestal het gevoel van een thuis weg. De jongeren moeten keuzes gaan maken, ga ik bij mijn moeder wonen, of bij mijn vader. Of moet hij/zij de ene week naar zijn vader en de volgende week naar zijn moeder. De jongere moet keuzes gaan maken die hij/zij helemaal niet kan maken. En uiteindelijk worden niet de ouders maar de jongere de dupe van de echtscheiding.
Een simpele verhuizing kan ook zorgen voor grote eenzaamheid. Maar dit is niet echt een oorzaak van eenzaamheid dit is meer een situatie waarin je terechtkomt. Maar die wel gevolgen heeft voor je sociale contacten. Je ziet je vrienden bijna niet meer, want dat is zo lang reizen. Je legt nogal moeilijk contacten en daarom heb je in je nieuwe woonwijk niet zo veel vrienden. En uiteindelijk heb je eigenlijk niemand, je voelt je dus nogal eenzaam.
Ook een handicap leidt vaak tot eenzaamheid. Gezonde jongeren vinden het vaak lastig om met gehandicapte mensen om te gaan. En dat is ook wel begrijpelijk, het is ook niet makkelijk. Je kan namelijk niet alles meer doen, moet je je even indenken dat je in een rolstoel zit. Je kan niet meevoetballen met je vrienden. En zo zijn er nog wel meer dingen die iemand die gehandicapt is niet kan doen. Maar toch moeten we proberen om ook deze jongeren er bij te betrekken. Uit een onderzoek is gebleken dat een op de vijf ondervraagde jongeren met een handicap, het leven niet prettig vindt. Daarom moeten we er alles aan doen om ook bij deze groep jongeren de eenzaamheid proberen weg te nemen. Er zijn nog wel meer oorzaken te noemen, maar de belangrijkste oorzaak vinden we in Gods Woord
Wat zegt de Bijbel over eenzaamheid?
In Genesis 2 gaat het over de schepping van de mens. In vers 20 van dit hoofdstuk staat iets over alleen- zijn. (Zo had Adam genoemd de namen van al het vee, en van het gevogelte des hemels, en van al het gedierte des velds; maar voor den mens vond hij geen hulpe, die als tegenover hem ware. Adam ziet dat alle dieren geschapen zijn met mannetje en vrouwtje. Maar zelf is hij alleen, God ziet dat en zegt het is niet goed dat de mens alleen is. Hij laat een diepe slaap over Adam vallen en neemt dan een van zijn ribben. God bouwt van die ene rib een vrouw voor Adam. En op dat moment was Adam niet alleen meer. Hij is op dat moment samen net als al die dieren die hij een naam gegeven heeft. Hij hoeft geen gevoel van leegte meer.
Maar waarom zijn wij nu eenzaam vraag je jezelf misschien af? Iedereen weet dat er van de verboden boom is gegeten. Die ene boom waar ze niet van mochten plukken, en het is wel gebeurt. Toen is de zondeval gekomen, en met de komst van de zondeval is er ook eenzaamheid gekomen op de aarde. De band die we hadden met God, is opzettelijk doorgesneden. Daardoor zijn de mensen op deze wereld nu zonder God.
In de Bijbel zijn er nog meer voorbeelden van eenzaamheid, de discipelen voelden zich ook eenzaam bij de Hemelvaart van de Heere Jezus. Maar de Heere Jezus sprak toen tot hen: En Ik zal den Vader bidden, en Hij zal u een anderen Trooster geven, opdat Hij bij u blijve in der eeuwigheid. Namelijk den Geest der Waarheid, Welken den wereld niet kan ontvangen; want zij ziet Hem niet, en kent Hem niet; maar gij kent Hem; want Hij blijft bij ulieden, en zal in u zijn.
In het bijbelboek Samuël staat het verhaal van Hanna, Peninna en Elkana. Hanna voelde zich erg eenzaam. Peninna had verschillende kinderen, maar Hanna niet. En in Israël was het in die tijd een schande als je geen kinderen had. Hanna voelde zich erg eenzaam toen ze geen kinderen had.
In Bethesda ligt een man die al 38 jaar krank is. Als Jezus komt zegt hij: ik heb geen mens. Er is niemand die hem naar het water draagt wat genezing kan brengen. Deze man moet ook enorm eenzaam zijn geweest.
Ook de Heere Jezus heeft zich eenzaam gevoeld in zijn omwandeling op de aarde. Hij voorspeld in Johannes 16:32 Ziet, de ure komt, en is nu gekomen, dat gij zult verstrooid worden, een iegelijk naar het zijne, en gij Mij alleen zult laten; en nochtans ben Ik niet alleen; want de Vader is met Mij. Hier voorspelt de Heere Jezus dat alle discipelen zullen vluchten bij de gevangenneming van Jezus, en hem alleen zullen laten.
In de hof van gethsemane was de Heere Jezus ook alleen, de plek waar hij druppels bloed zweette. Hij was ook hier verlaten van iedereen, zijn discipelen die zouden waken vielen keer op keer in slaap. De Heere Jezus heeft in de hof van Gethsemane en aan het kruis bij de drie uur durende duisternis een diepe eenzaamheid gevoeld. Hij riep dan ook uit: mijn God mijn God waarom hebt gij mij verlaten!!.
Ook in het bijbelboek Filippensen lezen we over eenzaamheid. Paulus roept in Filippensen 2:4 op tot eensgezindheid en nederigheid. Er staat letterlijk: Een iegelijk zie niet op het zijne, maar een iegelijk zie ook op hetgeen der anderen is. En vervolgens in vers 5, Want dat gevoelen zij in u, hetwelk ook in Christus Jezus was. We moeten dus nederig zijn, en eensgezind. Als we daar allen mee aan de slag gaan zal er een stuk minder eenzaamheid in de wereld zijn. Maar het moeilijke is dat dat van nature niet in de mens zit. Wij willen juist het tegenovergestelde, wij willen niet nederig zijn. En van nature willen wij ook niet naar God luisteren, we voelen helemaal niet dat we in het paradijs de band met God verbroken hebben, we leven maar voort en we kunnen best zonder God, denken we.
Daarom is het goed ook de keerzijde van alleenzijn onder ogen te zien. Door de zondeval kunnen mensen elkaar in de weg staan. Alleen zijn kan soms ook heel erg nodig zijn. Misschien herken je het ook wel: opgeslokt te worden. Je hebt het druk met je schoolwerk, afspraken voor het weekend, vrienden om je heen. Ze houden je continue met van alles bezig.
Het is dan belangrijk eens de rust op te zoeken. En dan is alleenzijn het zoeken van stilte. Een moment van afzondering. Maak gewoon tijd vrij om eens tot jezelf te kunnen komen en vooral om tot God te komen.
Het staat zelfs in de Bijbel van het leven van de Heere Jezus ook heel duidelijk
beschreven. In Mattheüs 14: 23. Na een drukke dag gaat de Heere Jezus vaak op
de berg om te bidden. En dan staat erbij: alleen. Om tot Zichzelf te komen, om tot
Zijn Vader te komen.
Het leven in gemeenschap met God zal ook een deel van de eenzaamheid wegnemen. Je weet dat je op God kunt vertrouwen en dat er altijd iemand is waar je naar toe kan. Dit betekent niet dat je niet eenzaam meer bent. Want in de Bijbel staat dat wij vreemdelingen op aarde zijn. Maar je mag dan weten dat er een God in de hemel is die van je afweet. Je bent dan misschien nog wel eenzaam maar niet meer alleen.
Gedicht: Ik droomde eens en zie
Ik droomde eens en zie,
ik liep aan 't strand bij lage tij.
Ik was daar niet alleen,
want ook de Heer liep aan mijn zij.
Wij liepen samen 't leven door
en liepen in 't zand.
Een spoor van stappen, twee aan twee.
De Heer liep aan mijn hand.
Ik stopte en keek achter mij
en zag mijn levensloop.
De tijden van geluk en vreugd,
van groot verdriet en hoop.
Maar, als ik het spoor goed bekeek,
zag ik langs heel de baan,
daar waar 't juist 't moeilijkst was,
maar één paar stappen staan.
Ik zei toen: Lieve Heer, waarom dan toch?
Juist toen ik U nodig had,
juist toen ik zelf geen uitkomst zag,
op 't zwaarste deel van 't pad.
De Heer keek mij toen vol liefde aan
en antwoordde op mijn vragen:
Mijn lieve kind, juist toen 't moeilijk was,
toen heb ik jou gedragen.